Nhà tôi nằm trên một con phố nhỏ nhộn nhịp giữa trung tâm thành phố. Một bà mẹ trẻ có chồng đi làm ăn xa, tôi tất bật với công việc và cậu con trai nhỏ, nên thú thật tôi không dành nhiều thời gian giao tiếp với xóm giềng.
Trước đây, chồng tôi vẫn hay đứng buôn chuyện đôi ba câu với lão hàng xóm. Còn tôi chỉ chào hỏi xã giao lịch sự. Cũng chẳng có chuyện gì đặc biệt, cho đến một ngày…
Khi nhà hàng xóm “mọc cánh” và nhà tôi “nghiêng vẹo”
Lão hàng xóm (tạm gọi là “lão phong thủy”) mua được căn nhà kế bên rồi đập thông, xây thành một căn biệt phủ hoành tráng. Khi thấy thợ phá dỡ rầm rầm, tôi thở dài: “Thôi rồi, chuẩn bị mất ngủ, nứt tường, sụt móng…”
Và đúng thật. Nhà tôi vốn đã cũ bắt đầu nghiêng, nứt, sụt lún. Nước từ công trình nhà lão ngấm loang tường, bong nền, vỡ gạch. Tôi cố gắng thương lượng nhẹ nhàng. Hai bên nói chuyện, thỏa thuận, nhưng phần thiệt luôn thuộc về tôi người không có “hệ thống anh em hậu cần” hay “mối quan hệ ABCXYZ”.
Nghe nói lão phong thủy giàu có, quen biết rộng, từ “xã hội” đến “dân phòng”, “dân phố” đều gọi là thân tình. Tôi âm thầm rút kinh nghiệm: không phải cái gì cũng nên “hiểu thông cảm” quá mức.
Cuộc chiến… đường dây cáp và quyền không bị xâm phạm
Một hôm đi làm về, tôi thấy vỉa hè trước nhà mình bị đào tung. Cứ tưởng đội thi công nhà nước, ai ngờ là… đội thợ nhà lão đang kéo dây điện, internet và cáp truyền hình. Từ nhà lão bên trái kéo qua mặt tiền nhà tôi, rồi chôn xuống, rồi treo lằng nhằng sang bên phải đẹp đẽ gì đâu!
Tôi yêu cầu thợ ngừng ngay, khôi phục lại hiện trạng. Nửa tiếng sau, lão phong thủy xuất hiện. Đi cùng là một ông dân phòng… say rượu và một gã nghiện lái xe ôm trong khu.
Chưa kịp mở lời, lão gào lên:
“Chị là chị ghê gớm lắm đấy nhé! Tôi báo chính quyền, tôi có giấy phép đàng hoàng, chị cản trở là vi phạm đấy!”
Tôi nhẹ nhàng đáp:
“Giấy phép xây dựng của ông có cho phép lắp dây điện trên phần mặt tiền nhà tôi không? Hay ông muốn làm sạch nhà mình bằng cách vứt rác sang sân hàng xóm? Mai mốt tôi xây nhà, tôi cũng đào vỉa hè nhà ông luôn nhé?”
Lão không trả lời. Tôi đứng từ trong nhà nhìn ra thấy lão rút ví, dúi cho ông dân phòng và tay xe ôm một gói thuốc lá và ít tiền. Tôi im lặng. Không phải vì yếu thế, mà vì tôi đã học được bài học quan trọng: khi ai đó mất kiểm soát, đừng phản ứng, hãy quan sát.
Lòng biết ơn và bài học trái tim rỉ nước
Khoảng một tháng sau, nhà lão bị ngấm nước. Nước chảy ào ào vào tường phía giáp nhà tôi. Lão sai thợ sang xin phép chít, chát lại phần tường.
Tôi bảo thợ đi về, mời chủ nhà sang nói chuyện. 5 phút sau, nghe tiếng quang quác từ tầng 1 vọng lên tầng 5. Biết ngay là lão.
Tôi lên tiếng:
“Ai mà vào nhà tôi xóe xóe như thế hả?”
Mấy tay thợ che miệng cười. Lão đáp:
“Em đây… chị ơi, em mổ tim, leo cầu thang mệt lắm… Chị thông cảm…”
Vừa nói, lão vừa kéo phanh áo khoe vết sẹo đến tận rún, không biết mổ tim hay mổ gan…
Tôi nhướn mày:
“Ông bảo tim yếu, mà gào được từ tầng 1 lên tầng 5 thì cũng dẻo dai phết đấy. Hôm nay ông không mang theo mấy tay bạn nhậu nữa à?”
Lão lí nhí:
“Chị thông cảm, em hứa thợ làm đẹp, sạch sẽ, không hỏng gì nhà chị đâu…”
Tôi để lão lải nhải một hồi rồi chốt hạ:
“Ông cứ về đi. Tôi sẽ hỏi chồng, chuyên gia, anh trai, em họ, cháu ruột, bạn thân… rồi gọi lại.”
Khi ta học được từ người “đến để thử thách mình”
Tôi là một người phụ nữ nuôi con nhỏ, chồng ở xa, tự lo mọi thứ từng thấy mình bị bắt nạt, bị coi thường. Nhưng giờ, tôi biết ơn những trải nghiệm đó. Cả những người khiến tôi bực, cả những bài học về lòng tự trọng, sự tỉnh táo và quản trị cảm xúc.
Bài học lớn nhất tôi rút ra là:
“Khi vấn đề đến, đừng vội phản ứng. Hỏi lại mình: cảm xúc nào đang điều khiển mình? Có cần phải ‘đúng’ trong trường hợp này không?”
Nếu hôm đó tôi gào lại với lão, điều gì xảy ra?
Nếu tôi nhịn để lão treo dây khắp nhà mình, điều gì xảy ra?
Nhưng tôi chọn dừng lại, quan sát, rồi phản hồi thông minh. Tôi không cần thắng ngay. Tôi cần tốt nghiệp được bài học này. Và rồi, khi nhà tôi chưa kịp xây lại, nhà lão đã bị ngấm nước. Lão cũng sẽ phải “tốt nghiệp” bài học của mình thôi.